Kritik Analitik Düşünme

Kritik Analitik Düşünme

Size ayaklarınıza baktırır iken, yüzünüze tokat atmak isteyenleri sezinlemektir.

Yumruğu değil, yumruk atanı değil, yumruğu attıranı görebilmektir.

Büyük resmi görebilmektir.

Açık pozisyona düşmemektir. Sadece finansal yönden değil. Yalan söylemek, sözünde durmamak, günah işlemekte açık pozisyondur.

Size sunulan çözümler dışında başka çözüm yolları olabileceğini düşünmektir.

KAD, temelde zihinsel işlevlerin kullanıldığı bilişsel bir beceridir/aktivitedir. Dikkat, hafıza, muhakeme, algılama ve çıkarsama yapma gibi bir dizi zihinsel sürecin, eş zamanlı olarak etkileştiği, bir süreçler bütününü temsil eder.

Kritik analitik düşünme, eleştirel düşünmedir.

Eleştirel düşünme, günümüzdeki anlamıyla “tenkit” değildir.

Eleştirel düşünme, bir konunun tarafsız bir şekilde analiz edilmesini ve gerçek kanıtların değerlendirilmesini içeren bir değerlendirme süreci ve yeteneğidir.

Aslında KAD, ortaya yeni çıkmış bir kavram değildir, eski dildeki Basiret ve Feraset kavramlarını öğrenmeye çalışınız.

Kritik Analitik Düşünme kavramının tek tek kelimelerini anlamaya çalışalım.

Kritik Etmek: Eleştirmek, incelemek, araştırmak.

Analitik: Çözümleme, tahlil.

Mesela A şehrinden B şehrine gideceksiniz?

Önce kritiğini yapıyorsunuz. Ne şekilde gideyim. Uçak, otobüs, gemi, özel otomobil, motosiklet, bisiklet, yaya.. Her bir tercihin fayda ve zararlarını eleştirel bakış açısıyla inceleyip araştırıyorsunuz. Hangisi daha güvenli, menzile daha çabuk ulaştırır vs. Ya da işadamı veya öğrenci için öncelikler farklı olabilir.

Sonra karar kıldığımız yolun analitiğine yani çözümleme ve tahliline geçiyorsunuz. Ne kadar yakıt lazım, dinlenme tesisleri nerede, en çok kaza nerelerde oluyor vs.

KAD’ın ana hedefi tarafsız bir düşünür hale gelebilmektir. En iyi düşünürler, hangi yöntemleri kullanarak öğrenme sürecine katkı vermiş?

Karar alma ve problem çözmede hangi yöntemleri kullanıyorlar?

Mantık dışı düşüncelerle başa çıkma yöntemleri nelerdir?

Zihinsel manipülasyon ne demektir?

Stratejik düşünme evreleri nelerdir ve ileri düşünür olmak için ne yapmalıdır?

İyi düşünürler, sorgulayıcı, amaca yönelik, yüzeyde kalmayan düşünürlerdir.

İyi düşünürler, SWOT analizi yapabilen düşünürlerdir. 

Yani güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler.

Kritik Analitik Düşünenler, duygu ile mantıklarının dengesini gözetir, düşünceyi parçalara ayırıp analiz ederek düşüncenin bilinçli bir şekilde öğrenilmesi gereken bir sanat olduğunun farkında olanlardır.

Kritik Analitik Düşüneneler, zamanın geri gelmeyen bir hazine olduğunun farkında olanlardır.

KAD düşünenler, hayatta başarılı olmanın 3 ana kuralını bilirler.

Yani, planlı yaşamak, o an hangi işi yapmak gerekiyorsa o işin hakkını vererek yapmak, sabır ve sebat etmek.

KAD düşünmek, irfan sahibi olmayı gerektirir.

İrfan sahibi olmak demek, at gibi 360 derece etrafının görebilmek, satır aralarını okuyabilmek ve cümleyi tersinden okuyabilmek demektir.

KAD düşünebilenler, subliminal mesaj ve algı operasyonlarının kurbanı olmazlar. 

Dolayısıyla kolay kolay manipüle edilemezler. 

KAD düşünen insanlar, gerçeklerle yüzleşmekten kaçınmazlar, sorunları ötelemek yerine çözmeye çalışırlar.